İhlas ve Riya

NAMAZ DA HUŞU     İhlas ve Riya. Bu iki kelimeden riya; gizli şirk olup, kişinin imanını ve bütün iyi amellerini yok eder. Şahsı sonsuz azaba gark eder. İhlas ise, şirkin tam zıddı olup, tüm ibadetleri Allah’ın rızası için yapmaktır. Gerçek ihlasın elde edilmesinde, kalbin tasfiyesi ve nefsin tezkiyesi için Kur’an ve Sünnete dayalı tasavvufun önemi inkar edilemeyecek kadar büyüktür. Ama her önümüze çıkan kimseleri tasavvuf ehl-i sanmamalıdır. Zira, hem geçmişte, hem günümüzde bu konunun istismarcıları alabildiğine çoktur. Bunun için önce ehl-i sünnet itikadı güvenilir bir ilmihalden öğrenilmeli, daha sonra amel için fıkıh konuları öğrenilmelidir. Riya ve İhlas itikad konusunun bel kemiği durumundadır.
Bu konuyu burada ayet ve hadislerle ve menkıbelerle okuyucularımıza açıklamaya çalışacağız.

     Cenab-ı Hak buyuruyor ki, mealen:
 -“ Onlar dini  Allah için halis kılarak batıl dinleri bırakıp Tevhid dinine yönelmekle; yalnız Allah’a ibadet etmek, namazı dosdoğru kılmak, zekat vermekle emrolunmuşlardı. İşte doğru ve payidar din de budur. (Beyyine/5)
-“ Ey iman edenler! Malını sırf halka gösteriş için harcayan ve Allah’a ve ahiret gününe inanmayanlar gibi, sadakalarınızı başa kakıp, kalp kırarak boşa gidermeyiniz. O riyakârların hali, düz bir taş üzerindeki ince bir toprak tabakasına iri taneli yağmur  yağıp da o taşı çırılçıplak bırakmasına benzer. O riyakârlar işlediklerinden hiçbir şey kazanamazlar; Allahu Teala kâfirlere hidayet etmez.”
    (Bakara/264)
-“ Münafıklar halka(amelleriyle)gösteriş yaparlar. Allah’ı da çok az anarlar.”  (Nisa/142)

    Riya hususunda Ebu Hureyre’nin bildirdiği bir hadiste Rasulullah(aleyhisselam) Efendimiz şöyle buyurdular, mealen:
-“ Kıyamet gününde sorgulanacak üç kişiden biri de, şehid olmuş bir kimsedir ki, huzura getirilir. Hak teala ona verdiği nimetleri sayar, o da bunları ikrar eder.” Cenab-ı Hak:
-“ Bu nimetlere mukabil ne yaptın ? “ der.
O da:

-“ Ya Rab senin uğrunda savaştım ve şehid düştüm” der.
Hak Teala:

-“ Hayır, yalan söylüyorsun, sana “cesaretli” desinler diye savaştın.”buyurur ve o kimse yüzü koyun sürüklenerek cehenneme götürülür.
    İkincisi de ilim öğrenip öğretmiş, Kur’an okumuş bir kimsedir ki, bu da celb olunup, Hak Tela ona verdikleri nimetleri sayar. O da bu nimetleri ikrar eder. “
Hak Teala:

-“ Bu nimetlere mukabil ne yaptın ? “ der.
O da:

-“ Ya Rabbi ilim öğrendim ve öğrettim, Kur’an okudum.” cevabını verince;
Cenab-ı Hak :

-“ Hayır, yalan söylüyorsun. İlmi, sana “alim” desinler diye öğrendin. Kur’an-ı sana “Kur’an okuyor” desinler diye okudun. Nitekim bu sözde söylenmiştir. “buyurulur. Verilen emir gereğince bu kimse yüzü koyun sürüklenerek cehenneme atılır. Üçüncüsü de Allah Tealanın kendisine servet verdiği kimsedir ki; Cenab-ı Hak ona verdiği nimetleri sayar. Oda onları itiraf eder.”
Cenab-ı Hak:

-“ Bunlara mukabil ne yaptın ?” der.
-“ Ya Rabbi servetimi Senin yollarında ve Senin uğrunda harcadım “ deyince:
-“ Hayır yalan söylüyorsun. Riyakârsın, bunları sana “cömert” desinler diye yaptın; bu söz de söylenmiştir, buyurur. Sonra emrolunup o da sürüklenerek cehenneme atılır.”
    (Hadis-i Müslim)
     Allah’ın veli kullarından Bayezidi Bistami hazretleri gençlik yıllarında bir mescidde namaz kıldığı esnada şeyhi mescitten içeri girer. Bunu fark eden Bayezid;
-“ Şeyhler Allah’ın izniyle kalplerin gizliliklerin görürler” diye içinden bir düşünce hasıl olur. Bu düşünceyle kalbini şeyhinin tevvecühünü çekmek için süsler ve kalbine çeki düzen vererek o namazı bitirir.

     Bayezid, namazını bitirip şeyhinin huzuruna gider. Bu yaptıklarından dolayı şeyhinin kendisini takdir edip beğeneceğini umarak elini öper ama; şeyh ona:
-“ Defol ey mürai(riyakar) Bayezid. Biraz önceki o düşüncenden dolayı Allah, yedi yıllık amelini iptal etti.” der.
     Allah’ın rızasını bırakıp da şeyhlerinin gözüne girmeye çalışan gafillerin vay haline!
     Allah’ın rızasını kazanan şeyhinde rızasını kazanmış olur. Zira, Allah’ta iradesini yok etmiş bir mürşid, ancak; Allah’ın razı olduklarından razı olur. Akıllı bir mü’min, ancak Allah’ın rızasını aramalıdır.

     Süfyani Sevri hazretlerine bir gün sorarlar:
-“ Ey Süfyan ! Neden bu genç yaşta belin bu kadar kamburladı böyle ?” diye sorarlar.
    O da:
-“ Üç tane üstadım vardı ki, bunların üçünün de imansız öldüğüne şahit oldum. Hele bir tanesi vardı ki , çok alim ve takva birisi idi. Bir gün onun sekerat halinde olduğunu işittim ve yanına koştum. Ona kelime-i tevhidi telkin ediyorlardı, fakat o;
-“ Bunu bana söyletmiyorlar. “diyordu. Ben:
-“ Hocam siz bizimle namaz kılar, diğer ibadetlerinizi de eksiksiz yapardınız. Çok da alimdiniz. Neden bu böyle olmaktadır ?” dediğimde:
-“ Heyhat. Ben bütün bunları halkın teveccühünü kazanmak için yapmıştım. Şimdi o yüzden bunu bana söyletmiyorlar.”dedi ve imansız olarak öldü. İşte ben o an, orada Allah korkusundan çöktüm ve bir an da belim kamburlaştı. Ondan sonra da, bir daha belim doğrulmadı.”dedi.
     Şirk iki türlüdür. Birisi açık olanıdır. Diğeri ise, gizli olanıdır. Riya; başkalarının görmesi ve onların  teveccühünü kazanmak için ibadet yapmak, iyilik yapmak, din ilmi öğrenmek ve öğretmek demektir ki bu gizli şirktir. Bunu zıddı ise, ihlastır. İhlas ise, yapılan her türlü ibadeti Allahu Tealanın rızası için yapmak demektir ki, ahirette kutuluşa erebilmek için ancak, ihlas sahibi olmak gerekir.
     Vesselam.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

“İhlas ve Riya” üzerine 121 yorum.

    1. Sen de sağol fatma hanım.
      İçki ve hırsızlık da büyük günahlardandır. Onlarda zina kadar büyük günahtır. Zira içki içen adam zina da hırsızlık da yapabilir.

  1. Selamun aleykum hocam bu gunahi isleyip gercektn pisman olup tõvbe edenler gercekten herkes gibi temizlenir mi.? Ben bunu kafama takiyorm. Cúnkú bõyle biri ne kadar tõvbe etmis olsada diger insanlar gibi olamaz die dúsúnúyorm. Yanlismym hocam

    1. Aleykümselam Fatma.
      Evet tövbe edenler herkes gibi temizdir. Kâle Rasulullahi (sallallahu aleyhi ve sellem) “Et-Tâibü zenbe kemen lâ zenbelehü”
      Diyorsun ki: “bõyle biri ne kadar tõvbe etmis olsada diger insanlar gibi olamaz die dúsúnúyorm.?” Evet yanlış düşünüyorsun. Çünkü üstteki hadisi şerif de “Günahına tövbe eden anasından doğmuş gibi günahsız olur” buyurulmaktadır. Ayet ve hadise inanmayan müslüman olmaz.

  2. Hocam sizi cok mesgul ediyorum cok soruyorum. Kafam rahat degl o yúzden cok õzúr dilerm. Hocam rúya cevaplamadgnizi biliyorm. Sadece hayirmi sermi bilmek istiyorm. Yaziyi filtreleyebilrsnz. Cevaplamazsanzda õnemli dgl hocam ben úzgún oldugum. Zamanlarda hergún rahmetli babami farkli sekillerde gõrúyorm sebebi nedir. Bu gúnde annem hayatta ama rahmetli babamla ayni gún saatte vefat ediyorlar onlarn mezarliklari yaninda dolasiyorm búyúk oglumda var yanimda cok korkuorm mezarliktn sebebi ne olabilr.

    1. Babanız sizin ruh aynanızdır. İyi halde olduğunuz zaman onu iyi sıkıntılı olduğunuz zaman ise babanızı faklı görürsünüz. Mezarlıkta dolaşmanız, babanızın mezarını arada ziyarete gitmelisiniz.

    2. Peki cenab’i mevlam nedn babami hep rúyama sokuyor hocam ben iyi bir kul evlat deglm nedn diger kardeslerm az gõrúyorda ben cok gõrúyorm?
      Birde hocam kusura bakmazsanz ben kocama cocuklarima yúkmúyúm simdi?

    3. Fatma hanım yanlış düşünüyorsun. Sen diğer kardeşlerinden babana manevi olarak daha yakın olduğun için Allah, babanı sana daha çok gösteriyor.
      Sen kocana ve çocuklarına değil onlara sana yük. Senin anlattıklarına göre senin maneviyatın kocandan daha üstün yani sen Allah’a ondan daha iyi bir kulsun.

    4. Saolun hocam cok cabalasam tekrar hayirli bir es olamam mi dinimize gõre artk bundan uzakmiym cocuklarm icinde

    5. Sen zaten hayırlı bir eş olmuşsun. Bu halini bozmadan devam ettirmeye çalış.

  3. Hocam bazi sitelerde istemedn okudum. Evliyken bu gúnahi isleyenler namussuzdur. Pisliktir tõvbe etmesi bidaha bu gúnahi islememesi bir seyi degistirmez. Diyordu. Ahirette ne kadar kocasi vs bagli kalsada bu nun hesabini verecek hocam cok kõtú oldum. Su an kendimi dúnyadaki en pislik insan olarak gõrúyorm. Napicm ben hocam elimdn hic bisey gelmio kendimi ne Rabbime kulluga ne kocama ne evlatlarima yakistiramiyorm. Ne yapsam bilmiyorm. Hc bi cikism umudm kalmadi

    1. Ben sana ne kadar kızsam azdır. Gidiyorsun sapıkların sitelerini okuyup stresi satın alıyorsun.
      Kusura bakma biraz ağır olacak ama sen akılsızsın. Ben sana ayet yazıyorum Allah her günahı affeder diye sen gidiyorsun sapıkların boş sözü ile kendini mahvediyorsun.
      Bak şu ayetleri iyi oku ve ezberle.
      – De ki: “Ey haddi aşarak nefislerine karşı israf etmiş olan kullarım! Allah’ın rahmetinden ümid kesmeyin. Çünkü Allah, bütün günahları bağışlar. Şüphesiz ki O, çok bağışlayıcıdır, çok merhamet edicidir.”
      (Zümer suresi/ ayet: 53 )

      – Onun için ümidi kesmeyin de başınıza azab gelmeden önce tevbe ile Rabbinize yönelin ve O’na teslim olun. Sonra kurtulamazsınız. (Zümer suresi ayet:54)
      Bir fıkra:
      Adamın birisi merhum Nasreddin Hocadan eşek ister. Hoca adama eşek yok der. O sırada yan komşunun ahırından bir eşek sesi duyulur.
      Adam: Hoca, Hoca ayıp sana! Neden yalan söylüyorsun? Bak eşeğin sesi geliyor, der.
      Hoca: Asıl sana ayıp be adam! Hocanın sözüne inanmıyorsun da eşeğin sözüne mi inanıyorsun der adamı paylar.
      Şimdi sen de hocanın sözüne değil eşeklerin sözüne inanır hale geldin.

    2. Inaniyorum hocam Allah’in merhametine ama namuzsuz falan vs kelimeleri gõrúnce kõtú oluyorm. Cúnkú evlatlarima esime karsi kendimi kõtú gõrúyorm
      Allah razi olsun hocam size itimadim tam her zaman yardimci oluyorsnz. Size hakkimi õdeyemem

    3. Fatma hanım. Tövbe edip de Allahın affettiği kimseye namusuz diyen kimse ya çok cahildir ya da art niyetli bir münafıktır. Aptallık edip öyle yazılara ne diye inanıyorsunuz?
      Dinde söz sahibi Allah ve Onun izin verdiği Peygamberimizdir. Eğer bir kimse Kuran veya hadise dayanmadan şu günah şu sevap derse dinden çıkar.

    4. Anladm hocam saolun õyle biri deglm deglmi?….( ayrica kandilimiz múbarek olsun. Bútún múslúman alemine hayirlar getirsin.

    5. Sizin de kandiliniz mübarek olsun Fatıma hanım. Tövbe ile temizlendiniz gönlünüz rahat olsun. Artık önünüze bakınız, yani işlerinle meşgul ol. Bu konuları daha fazla düşünme.

  4. Selãmùn aleykùm hocam tõvbe edilen gúnah silinir. Tõvbe edenin Bútún gúnahlari bagislanr diyorsunz. Tõvbe eden temiz bir múslúmansa ibadet edip Allah’in emirlerini yapiyorsa cok pismansa nedn normal bir insan olamiyor. O kisi Allah’a yõnelmis oldugu halde nedn dogrudan Cennete giremiyor. Cunkú tõvbe edenlern dogrudan Cennete gidecegine dair hic bir ayet hadis gõremedm ben o zaman Rabbimiz bize deger vermiyor. Tõvbe edn normal temiz bir insandir demistiniz o zaman nedn tõvbe edilen gúnahin ahirette de Cezasi var

    1. Nereden çıkarıyorsun tövbe eden bir kimsenin normal insan olmayacağını?
      Tövbe edenin bütün günahlarının bağışlanacağını Allah emretmiş ben söylemiyorum.
      Tövbe edip başka günah işlemeyen doğrudan cennete gireceğin sana kaç kez söyledim.
      Sende anlayış özrü mü var?
      Sana tövbe edenlerin affedileceğine dair ayet de yazdım hadis de yazdım ama senin aklın bozulmuş hafızan dağılmış ben ne yapayım.?

  5. Hocam bundan sonrasi icinmi sõylúyorsunuz. Yasaklardan sakinmayi?
    Hayirli Cuma’lar hocam dini bir sitede ” Allah ( c.c) ayetlerde ve hadislerde imani bozan seyleri aciklamistir. Imani bozan seylerin disinda kalan búyúk gúnahlari yapan mú’min bu gúnahlari helal saymadigi ve tevbe ettigi pisman oldugu múddetce kendisindn ancak imanin kemali ve ihlasi kaldirilir. Iman kaldirilmaz. Tõvbe etsede imanin ihlas ve kemali geri gelmez. Bu saatten sonra ibadet yararli isler yapsada búyúk gúnah isleyenle kúcúk gúnah isleyen Allah katinda bir tutulmaz. Ayni dereceye ulasamaz ve hic bir zaman ahirette Ceza cekmedn diger múslúmanlar gibi asla temiz sayilmaz bu haksizlik olur.” ( bu ne kadar dogru hocam.

    1. Evet bundan sonrası için söyledim haramlardan uzak durmayı.
      Doğrudur. Büyük günah işleyen onun günah olduğunu inkar etmedikçe kafir olmaz.
      “Imani bozan seylerin disinda kalan búyúk gúnahlari yapan mú’min bu gúnahlari helal saymadigi ve tevbe ettigi pisman oldugu múddetce kendisindn ancak imanin kemali ve ihlasi kaldirilir. Iman kaldirilmaz.
      Tõvbe etsede imanin ihlas ve kemali geri gelmez. Bu saatten sonra ibadet yararli isler yapsada búyúk gúnah isleyenle kúcúk gúnah isleyen Allah katinda bir tutulmaz. Ayni dereceye ulasamaz ve hic bir zaman ahirette Ceza cekmedn diger múslúmanlar gibi asla temiz sayilmaz bu haksizlik olur.”

      Böyle saçma sapan şeyleri okumayın diye sizi kaç defa uyardım Fatma hanım. Ama siz yine gidip kendinize bir bela ve sıkıntı bulmakta çok beceriklisiniz. Yukarıdaki o sapkın sözleri yazan site Kur’an ve Hadislere karşı bir sitedir. Yazdığı yazıların hiç bir değeri yoktur.
      Allahu Teala tövbe edenin bütün günahlarını affedeceğini bildiriyor.
      Peygamberimiz, “Tövbe eden anasından doğmuş gibi günahsızdır” diyor. Siz ise bu sapıkların yazılarını okuyup azıcık aklınızı da kaybediyorsunuz.

  6. Saolun hocam kocama karsi aileme karsi cok iyi olsam Allahû teãla bana yardm edermi. Allah’in rizasini kazanabilirmym. Kocam ve bútún ailemle ahiret mutlulugu nasl kazanirm. Napmalym

    1. Kocan, ailen ve başkalarına karşı Allah’ın emirlerine uygun davranırsan, Allahın yasaklarından sakınır, emirlerini de yaparsan Allah seni neden sevmesin?
      Öyle davranırsan evliya olursun. Ailen ve kocan da farzları yapar, günahlardan sakınırlarsa onlarla cennette sonsuz mutluluğa erersin.

  7. Sagolasinz hocam ben bu dúsúnce vs nasil kurtulurum peki naparsam yapaym olmuyor. Tõvbeyle ilgili ayet hadis okuyorum. Sonra kõtú oluyorum. Napicagimi sasirmis haldeym hemen aklima kõtú bir anne oldugum geliyor. Icki hirsizlik olsun tõvbeyle gecer diyorm. Bu gúnahla mukayese edemiyorm. Hc bi gúnahi
    Bundan sonra ne kadar cabalarsam cabalayim asla iyi bir kul iyi bir aile anne olamam hocam

    1. Fatma hanım, Allahın affından ümit kesen kafirdir. Sen de Allahın affından ümidini kesmiş gibisin dikkat et ki, kafir olmayasın.

    2. Haklisiniz hocam napmam gerek nasil kurtulurm bu dúsúncelerdn okuyacagm bir dua ayet varmi?
      Tõvbe etmis biri asagilik birimidir hocam benim durumum da ben evlatlarima yuvama tertemiz bir anne olamam mi

    3. Ayetlkürsi, inşirah suresi, ihlas suresi, felak ve nas surelerini her gün beş vakit namazı kıldıktan sonra 7’şer kez okuyunuz.

    1. Rica ederim Fatma hanım. Allahu Tealadan sana şifalar dilerim. Sen çok değerli bir hanımefendisin boş yere üzülüp kendini aşağılama..

  8. Saolun Allah razı olsun hocam vesvesedn kurtulamıyorm. Bu yüzdn çok soru soruyorm. Çok mesgul ediyorm. Sizi kendimi sürekli kötü Allah’a yakışır bir kul olamadgm içn bunalıyorm. Bu yüzdn sıkıntıdaym. Sürekli her an ölebilecek gibi ahirette ibadetlerimin bir yararı olmayack Cehenneme gidecek Böyle düsündükçe Cennet umudum kalmıyor.
    Bu halimlede kötü durumdamıym hocam ben.
    Bu durumda ben diğer insanlarla aynı seviyeye gelebilirmiyim.

    1. Fatma hanım daha önce de söyledim siz gerçekten psikiyatrlik hastasınız.
      Çok mu zor doktora gidip uygun bir ilaç almak?
      Gerçekten çok rahat edersiniz inanın hiç bir vesveseniz kalmayacaktır biiznillah.
      Neden inat ediyorsunuz?
      Sürekli aynı soruları yazıyorsunuz ve ben de sizi teselli etmekten usanmıyorum.
      Çünkü siz rahatsızsınız.!!!
      Sizden yarın hayırlı haberler bekliyorum inşâAllah.

    2. Sizi çok rahatsız ediyorum. Hocam saolun Zaman ayırıp Cevapladğınz. İcin haklısınz psıkolojım çok bozuk Allah razı olsun.

    3. Rica ederim Fatıma hanım rahatsız olmam söz konusu değil. Sizin rahatsızlığınıza üzülüyorum. Çünkü siz gerçekten iyi niyetli bir bayansınız lakin durumunuz çok ciddi. Tedavi yoluna bakmalısınız. Bana da dua edersiniz inşallah.

    4. Cenab’ı mevlam ömür verdiği sürece hocam onun izniyle dua edicem size bu zamana kadar çok yardımcı oldunuz. Allah sonsuz kere razı olsun. Sizde bana ve aileme dua edin. Sizin gibi kendini Allah yoluna harcamış bir hocamızn dualarının kabul olacağına inaniyorm.

    5. Size ve ailenize duacıyım Fatıma hanım. Rabbim sana ve aile fertlerine dünya ve ahiret mutluluğu lütfetsin. Sen doğru yoldasın korkma evvel Allah. Allah seni kulluğuna kabul etmeseydi tövbe ve ibadet etmek nasip etmezdi. Bu sözümü hiç unutma.

  9. Allahın izniyle hocam inşaAllah ömrüm olursa ögreticm su testisi su yolunda kırılır sadece o kısmını anlamadm sagolun.
    Çok korkularım var hocam benim ahirette bu günahım yine karşıma çıkacak mı? Bir insan müslüman ama namaz kılmadan ölüyor onların durumu benden daha iyi bu durumda değil mi? Cünkü onlar hic büyük günaha bulasmamıs.

    1. “Su testisi su yolunda kırılır.” bir deyimdir. Yani, hep kötülük yapan kötülük yolunda, iyilik yapan da iyilik yolunda ölür. İyi yaşayan iyi halde ölür.
      O günahına tövbe ettiğin için tövbeni bozmadan ölürsen ahirette karşına çıkmayacaktır. Namaz kılmadan ölenler senin durumundan çok daha kötüdür. Onların imanlı ölmeleri zordur. Namaz kılmamak içkiden, zinadan daha büyük günahtır.

    1. Siz de sağ olunuz Fatma hanım.
      Senin ahiret hayatının nasıl olacağı, “nasıl yaşarsanız öyle ölürsünüz” hadisine uygun olur.
      Su testisi su yolunda kırılır. Sen tövbe etmiş bir hatunsun. İbadetlerini de yapıyorsun. Çocuklarına da dinlerini öğretirsen Allahın sevdiği kulusun.

    1. Fatma hanım cevabınızı yazdım lakin siz zahmet edip geriye doğru arama zahmetine girmeyip bizi sorguluyorsunuz.
      İşte önceki sorunuzun cevabı:
      “Her iki halde de tövben kabuldür.”
      Ondan başka bir de intihar falan gibi saçma sapan şeyler yazmışsınız. O sorunuzu da çöpe attım. Bizi abuk sabuk sorularla meşgul etmeyiniz lütfen.

  10. Hocam ben çok üzgün intihar düşüncesi halindeyken bu günahimi ablama söylemistm. Sonra ona söyledgm için pisman oldm tövbe ettm. Ama o kimseye söyleme dedgm halde anneme söylemis bu durumda benim tövbem kabul olmuşmudur. Hocam ahirette ceza çekermym

    1. Senin tövben kabuldür inşaallah. Ablan emanete ihanet etmiş ve günah girmiştir. Sen dört tane yalan söylemeyen kimseye durumunu açıklamadıysan korkma.
      Seven sevdiğine ihanet etmez.

    2. Sadece eşime ve ablama söyledm hocam ablam anneme söyleynce bende yalan söyleyemedm.
      Diğer durumda tövbe ne kadar etsekte kabul olmuyormu hocam

Bir Cevap Yazın