Hadisi Şerife Göre Siyah Köpek Şeytan mıdır?

SORU:
Sahih hadis kitaplarında geçen bir rivayete göre Resulullah köpeklerin öldürülmesini emrediyor. Ashap da tüm köpekleri öldürüyor sonra Resulullah bunu yasaklıyor sebebini ise Onlarında bir ümmet olduğunu buyuruyor ve ekliyor onların “Siyah olanlarını öldürün onlar şeytandır” ve ”Halis siyahını, iki noktalısını” öldürün diyor.
1) Hocam Bu rivayeti ben anlayamadım. Resullah köpekleri öldürün diyor tüm köpekler öldürüldükten sonrada bunu yasaklıyor o zaman neden emretti?
2) Hadis de köpek öldürülmesi yasaklandıktan sonra onların sadece siyah olanlarını, iki noktalısını öldürün onlar şeytandır diyor bunu da anlamadım siyah köpek neden şeytandır misal veriyorum benim siyah köpeğim var çok sevimli merhametli iyi bir köpek dinimize göre bu şeytan mıdır?

CEVAP:
Peygamberimizin emriyle veya bilgisi dahilin de belli bir dönem köpeklerin öldürüldüğüne dair rivayetler (Buhari, Bedü’l-halk, 17; Müslim, Ṭahâret, 93) bir arada değerlendirildiğinde emrin bütün köpekleri kapsamadığı, saldırgan ve kuduz köpeklerle ilgili olduğu, daha sonra ise öldürülmelerinin yasaklandığı anlaşılmaktadır.
Buharî ve Müslim’in sahihinde şöyle bir hadis vardır:

• “Beş tane hayvan fasıktır(saldırgan veya zararlıdır) ki, Mekke’nin harem bölgesinde de (saldırdığında) öldürülebilir. Bunlar; fare, akrep, karga, çaylak ve vahşi köpektir.” (Bir rivayette: kişi ihramda da olsa bunları öldürebilir.)
  (Buhârî, Bedu’l-halk, 16; Müslim, Hac, 9: 66-72).

Bazı rivayetlerde yılan da vardır. Hadiste geçen anahtar kelimeler şunlardır: Fasık: Bu kelimenin sözlük anlamı; yoldan sapmak zarar vermektir. Fasık adam, Allah’ın emir ve yasaklarının belirlediği çizginin dışına çıkan insanlara zarar veren kimse demektir. Bu hayvanlara “fasık” adının verilmesi, bunların insanlara, diğer canlılara v.s. ye zarar vermekle, hayvanlar aleminin büyük çoğunluğunun yolundan dışarı çıkmaları sebebiyledir. (bk. Nevevî, Şerhu Müslim, ilgili hadisin şerhi).

El-Kelb el-Akur: Yırtıcı köpek demektir. Gördüğümüz kadarıyla bütün rivayetlerde köpek için bu vasıf kullanılmıştır. Bu da öldürme emrinin normal köpekler hakkında olmadığı, köpeğin köpek olduğu için böyle bir cezaya hedef olmadığını göstermektedir. Nitekim İmam Nevevî, bu hadisi açıklarken, şu görüşlere yer verir:

“Cumhura/âlimlerin büyük çoğunluğuna göre, hadiste geçen ‘el-Kelb el-Akur’ (yırtıcı vahşi köpek) kelimesi, bütün yırtıcı hayvanlar için geçerlidir. Çünkü köpeğin vasfı olarak geçen ‘el-akur’ kelimesi, yırtıcı anlamına gelir. Buna göre, hadiste geçen ‘yırtıcı köpek’ tabiri, aslan, kaplan, kurt, pars(jaguar) gibi genellikle yırtıcı hayvanlardan sayılanların hepsi için geçerlidir.” (bk. Nevevî, Şerhu Müslim, ilgili hadisin şerhi).
Ashabtan İbni Abbasın(radıyallahu anh) rivayetinde siyah köpek meselesini,
“Biz Medine’de parsa siyah köpek derdik” diye açıklamıştır.
Ayet ve hadisleri Peygamberimiz ve Ashabının Rasulullahtan öğrendiklerine göre açıklamaları olmadan yorum yapmak büyük yanlıştır.

Peygamberimiz Mekke’yi fethetmeye giderken yeni yavrulamış bir köpeğin başına bir askeri nöbetçi dikiyor. Rasulullah “Tüm köpekleri öldürün” demiş olsa böyle bir şeyi yapar mıydı?

Bekir Abdullah