İhlas ve Riya

NAMAZ DA HUŞU     İhlas ve Riya. Bu iki kelimeden riya; gizli şirk olup, kişinin imanını ve bütün iyi amellerini yok eder. Şahsı sonsuz azaba gark eder. İhlas ise, şirkin tam zıddı olup, tüm ibadetleri Allah’ın rızası için yapmaktır. Gerçek ihlasın elde edilmesinde, kalbin tasfiyesi ve nefsin tezkiyesi için Kur’an ve Sünnete dayalı tasavvufun önemi inkar edilemeyecek kadar büyüktür. Ama her önümüze çıkan kimseleri tasavvuf ehl-i sanmamalıdır. Zira, hem geçmişte, hem günümüzde bu konunun istismarcıları alabildiğine çoktur. Bunun için önce ehl-i sünnet itikadı güvenilir bir ilmihalden öğrenilmeli, daha sonra amel için fıkıh konuları öğrenilmelidir. Riya ve İhlas itikad konusunun bel kemiği durumundadır.
Bu konuyu burada ayet ve hadislerle ve menkıbelerle okuyucularımıza açıklamaya çalışacağız.

     Cenab-ı Hak buyuruyor ki, mealen:
 -“ Onlar dini  Allah için halis kılarak batıl dinleri bırakıp Tevhid dinine yönelmekle; yalnız Allah’a ibadet etmek, namazı dosdoğru kılmak, zekat vermekle emrolunmuşlardı. İşte doğru ve payidar din de budur. (Beyyine/5)
-“ Ey iman edenler! Malını sırf halka gösteriş için harcayan ve Allah’a ve ahiret gününe inanmayanlar gibi, sadakalarınızı başa kakıp, kalp kırarak boşa gidermeyiniz. O riyakârların hali, düz bir taş üzerindeki ince bir toprak tabakasına iri taneli yağmur  yağıp da o taşı çırılçıplak bırakmasına benzer. O riyakârlar işlediklerinden hiçbir şey kazanamazlar; Allahu Teala kâfirlere hidayet etmez.”
    (Bakara/264)
-“ Münafıklar halka(amelleriyle)gösteriş yaparlar. Allah’ı da çok az anarlar.”  (Nisa/142)

    Riya hususunda Ebu Hureyre’nin bildirdiği bir hadiste Rasulullah(aleyhisselam) Efendimiz şöyle buyurdular, mealen:
-“ Kıyamet gününde sorgulanacak üç kişiden biri de, şehid olmuş bir kimsedir ki, huzura getirilir. Hak teala ona verdiği nimetleri sayar, o da bunları ikrar eder.” Cenab-ı Hak:
-“ Bu nimetlere mukabil ne yaptın ? “ der.
O da:

-“ Ya Rab senin uğrunda savaştım ve şehid düştüm” der.
Hak Teala:

-“ Hayır, yalan söylüyorsun, sana “cesaretli” desinler diye savaştın.”buyurur ve o kimse yüzü koyun sürüklenerek cehenneme götürülür.
    İkincisi de ilim öğrenip öğretmiş, Kur’an okumuş bir kimsedir ki, bu da celb olunup, Hak Tela ona verdikleri nimetleri sayar. O da bu nimetleri ikrar eder. “
Hak Teala:

-“ Bu nimetlere mukabil ne yaptın ? “ der.
O da:

-“ Ya Rabbi ilim öğrendim ve öğrettim, Kur’an okudum.” cevabını verince;
Cenab-ı Hak :

-“ Hayır, yalan söylüyorsun. İlmi, sana “alim” desinler diye öğrendin. Kur’an-ı sana “Kur’an okuyor” desinler diye okudun. Nitekim bu sözde söylenmiştir. “buyurulur. Verilen emir gereğince bu kimse yüzü koyun sürüklenerek cehenneme atılır. Üçüncüsü de Allah Tealanın kendisine servet verdiği kimsedir ki; Cenab-ı Hak ona verdiği nimetleri sayar. Oda onları itiraf eder.”
Cenab-ı Hak:

-“ Bunlara mukabil ne yaptın ?” der.
-“ Ya Rabbi servetimi Senin yollarında ve Senin uğrunda harcadım “ deyince:
-“ Hayır yalan söylüyorsun. Riyakârsın, bunları sana “cömert” desinler diye yaptın; bu söz de söylenmiştir, buyurur. Sonra emrolunup o da sürüklenerek cehenneme atılır.”
    (Hadis-i Müslim)
     Allah’ın veli kullarından Bayezidi Bistami hazretleri gençlik yıllarında bir mescidde namaz kıldığı esnada şeyhi mescitten içeri girer. Bunu fark eden Bayezid;
-“ Şeyhler Allah’ın izniyle kalplerin gizliliklerin görürler” diye içinden bir düşünce hasıl olur. Bu düşünceyle kalbini şeyhinin tevvecühünü çekmek için süsler ve kalbine çeki düzen vererek o namazı bitirir.

     Bayezid, namazını bitirip şeyhinin huzuruna gider. Bu yaptıklarından dolayı şeyhinin kendisini takdir edip beğeneceğini umarak elini öper ama; şeyh ona:
-“ Defol ey mürai(riyakar) Bayezid. Biraz önceki o düşüncenden dolayı Allah, yedi yıllık amelini iptal etti.” der.
     Allah’ın rızasını bırakıp da şeyhlerinin gözüne girmeye çalışan gafillerin vay haline!
     Allah’ın rızasını kazanan şeyhinde rızasını kazanmış olur. Zira, Allah’ta iradesini yok etmiş bir mürşid, ancak; Allah’ın razı olduklarından razı olur. Akıllı bir mü’min, ancak Allah’ın rızasını aramalıdır.

     Süfyani Sevri hazretlerine bir gün sorarlar:
-“ Ey Süfyan ! Neden bu genç yaşta belin bu kadar kamburladı böyle ?” diye sorarlar.
    O da:
-“ Üç tane üstadım vardı ki, bunların üçünün de imansız öldüğüne şahit oldum. Hele bir tanesi vardı ki , çok alim ve takva birisi idi. Bir gün onun sekerat halinde olduğunu işittim ve yanına koştum. Ona kelime-i tevhidi telkin ediyorlardı, fakat o;
-“ Bunu bana söyletmiyorlar. “diyordu. Ben:
-“ Hocam siz bizimle namaz kılar, diğer ibadetlerinizi de eksiksiz yapardınız. Çok da alimdiniz. Neden bu böyle olmaktadır ?” dediğimde:
-“ Heyhat. Ben bütün bunları halkın teveccühünü kazanmak için yapmıştım. Şimdi o yüzden bunu bana söyletmiyorlar.”dedi ve imansız olarak öldü. İşte ben o an, orada Allah korkusundan çöktüm ve bir an da belim kamburlaştı. Ondan sonra da, bir daha belim doğrulmadı.”dedi.
     Şirk iki türlüdür. Birisi açık olanıdır. Diğeri ise, gizli olanıdır. Riya; başkalarının görmesi ve onların  teveccühünü kazanmak için ibadet yapmak, iyilik yapmak, din ilmi öğrenmek ve öğretmek demektir ki bu gizli şirktir. Bunu zıddı ise, ihlastır. İhlas ise, yapılan her türlü ibadeti Allahu Tealanın rızası için yapmak demektir ki, ahirette kutuluşa erebilmek için ancak, ihlas sahibi olmak gerekir.
     Vesselam.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

“İhlas ve Riya” üzerine 165 yorum.

  1. gıybet eden kadınlardan uzak duruorm hocm peki nedn uzak durmamı söylediniz birde ben ibadetlerımı daha iyi yapsm eskisindn daha iyi insan olamam mi

    1. Fatma hanım gıybet amelleri yok eder ve vesvesenin çoğalmasına sebep olur onun için gıybet edenlerin arasında bulunma dedim. Siz ibadetlerinizi yapar, günah işlemez, işlediğiniz günahlarınıza da tövbe ederseniz Allahın evliya kullarından olursunuz.
      Hz. Ömer cahiliye döneminde kendi öz kızını diri diri toprağa gömmüş başka sahabiler cahiliye döneminde içki içmişler zina etmişler.
      Onların geçmişte yaptıkları o günahlar onların Allahın evliya kulları olmalarına nasıl engel olmadıysa senin geçmişte işleyip de tövbe ettiğin bir günahın da Allahın sevdiği kulu olmana engel değildir.
      Lütfen bu soruyu bir daha sormayınız.!
      Belki 40’tan fazla olmuştur bu soruyu sorduğunuz.
      Siz bu kadar anlayış özürlü biri değilsiniz neden böyle yapıyorsunuz?
      Benim sabrımı mı deniyorsunuz?

    2. özür dilerim size yük oldugumu biliyorm hocam bu durumdan dolayı hakkınızı helal edin bana bi zaman geciyor daralıyorm kusura bakmayn ALLAH Razı olsun

  2. tamam hocam cok soru soruyorm bende biliyorm bu kafadan kurtulamıyorm cevap vermedinz haklısınızda hocam cennete cogunlukla takvalı insanların girecegi söylenyor cennete girmek icinde su su haramı yapmayn deniyor peki benim böyle bir sansm yokmu ALLAH’IN Razı oldugu kul olamayacgm düsüncesndn kurtulamıyorm bende sıfıqdan baslamıs bir kul gıbı olamam mı

    1. Fatma hanım cennete girmek için iman lazım. Günah ne kadar çok olursa olsun insan günahı kadar ceza çeker sonra da cennete girer. Siz tesettürlü müsünüz, beş vakit namazı aksatmadan kılabiliyor musunuz?

    2. namazımı aksatmıyorum hocam evet tesettürlüyüm tevbe ettgm haldede günahımdan cehennememı gırecegm hocam daha iyi bir insan olmaya calışıyorm.
      eskiden namazımı bir kilar bir kilmazdm ama simdi kazalarla birlikte telafi etmeye calısıyorm şükür birakmıyorum hc hocam kur’anımıda okuyorm. sadece bu günahtan kurtulmus biri olmak istiyorm

    3. Allah kabul etsin. Kadınlar en çok gıybetten dolayı günah işlerler. Gıybetçi dedikoducu kadınlardan uzak durunuz. O günahından dolayı da tövbe ettin af olundun hala aynı şeyleri söyleyip durursun.

  3. tamam hocam benim aklim biraz kıt cocuklugumdan berı böyledır kücüktende vardı psıkolojık sorunum annem tarafından gelen sadece bu durumu kabullenemıyorm onun icin unutmak istiyorm ben günahkar kul olmak ıstemıyorm die helal edın hakkınızı kafanızı agrıtıyorum. kusuruma bakmayn hocam Ramazan gününde

    1. Rica ederim önemli olan sizlere yararlı olabilmektir. Sen ki defalarca tövbe ettin Allah katında tertemiz oldun ama şeytan sana hased ediyor şeytan seni üzmek istiyor kafanı takma.

    1. Fatıma hanım Allah senden de razı olsun.. Yazdığınız şey hep aynı şeyler olduğu için cevap vermedim kusura bakma. Sıkıntılısınız. Başka şeyler sorarsanız cevap veririz.

  4. selamun aleykum hocam rüya yorumu yapmadıgınızı bılıyorm. ama ben rüyalarmda hep karanlık górüyorm. bugunde baba evimde gördûm kendimi ölmüş babamda vardı babam annemle kus gibiydı annemde ona ters davranıyordu babam sofradaydı yemek yiyiyordu. bende önünde duran ekmeklerdn birini yıkayıp önüne koydm babam kızımın yemekleride olmasa annen bakmaz gıbı bisey söyledi birde baba evimizn ön duvarı catlak ve düsecek gıbı sallantıdaydı ben baba ev yıkılıcak dedm o da bisey olmaz korkma dedi

  5. tevbemızı ömür boyu surdurecekmiyiz derken günah isleme anlamında demedm hocam tevbemizn kabul olup olmadıgını bilemedgmz icin ölene kadar bu günah için tevbemi etmeliyz demek istedm. ben ne bu dünyada ne de ötekı dünyada bu günahla anılmak istemiyorum. ben bilmedn bu günaha düstm hemen tevbe ettm. ınsan sonunun ne olacagnı bilemıyor hocam bu günahı kabullenemiyorm. ben kötü olarak bilinmek istemiyorm hata yaptm istemedgm biseyı hep nefret ettgm. ben de bu günahı islememis ınsanlar gibi olmak istiyorum. RABBİM den tek istegm bu

    1. İşlenen günaha bir kez tövbe edilir ama ömür boyu o günaha dönmemek için kendinle mücadele edersin.

  6. hocam tevbemizi ölene kadar hep sürdürmelimiyz ve ben tevbemin kabul olmayacagı düsüncesi var sebebi ne olabilir bunun ve kendimizi ölene kadar hep böyle günahın verdıgi ezıklıklemı gecırıcez cok zor bi durum hocam kendimi hc bi işe veremiyorm ayetlere falan bakıyorm tevbenin kesn kabullugune dair bisey yok BEN ARTIK ESKISI GBI COLUK COCUGUMLA Gulemeyecekmıym hep aglamalımıym böylemı kabul olur

    1. Kendi kendine ayetlere mana vermeye kalkma. Bir ilmî alt yapın olmadan sen nereden bileceksin hangi ayetin rahmet ve afla ilgili olacağını.
      Alt satırlardaki ayetleri oku da aklını başına al.
      Ayrıca tövbemize ömür boyu sadık kalmak zorundayız. Nefse ve şeytana uyar da tövbemizi bozarsak hemen yeniden tövbe etmeliyiz. Çünkü Allahu Teala Et-Tevvâb’tır. Yani her daim tövbeleri kabul edicidir. Sadece ölüm yaklaştığı anda yapılan tövbeyi kabul etmez.
      Allahu Teala buyurdu ki:
      – De ki: “Ey haddi aşarak nefislerine karşı israf etmiş olan kullarım! Allah’ın rahmetinden ümid kesmeyin. Çünkü Allah, bütün günahları bağışlar. Şüphesiz ki O, çok bağışlayıcıdır, çok merhamet edicidir.”
      – Onun için ümidi kesmeyin de başınıza azab gelmeden önce tevbe ile Rabbinize yönelin ve O’na teslim olun. Sonra kurtulamazsınız.
      (Zümer suresi, Âyet: 53, 54)

      NOT: Çocukların ve kocanla günah işlemden gülüp oyna artık Rabbine şükret. Ümitsizlik saçmalığından da kurtul bu konu da da başka yazı yazma!
      Bizi de daha fazla meşgul etme!!!

  7. Biliyorum hocam sağolun başka sitelere yazmıyorum zaten sizin verdiğiniz cevaplara çok güveniyorum ehli sünnet bir hocamızsınız sağolun. Ne deseniz hakkınızı ödeyemem.
    Birde hocam insan günahkârlıktan nasıl kurtulabilir?

    1. Günahkarlıktan kurtulmak için Allahın emirlerini yapmak, haramlarından sakınmakla ve geçmiş günahlara pişman olup tövbe etmekle mümkündür.

    2. ALLAH Razı olsun hocam ALLAH’A hep dua edicm haramlardan sakınıcm ALLAH’In yardımıyla ızniyle tevbemide asla bozmayacgm sizinde bana ve aileme dua etmenizi istiyorm hocam ALLAH Razı olsun tekrar

    1. “Sen ve sizin gibiler takıntılı insanlarsınız.” derken çok vesveselisiniz demek istedim. Yanlış mı dedim?
      Mesela siz yani sen. Bir yıldır aynı konuyu defalarca sordunuz ve hala da sormaktasınız. Başka bir sitede size kesinlikle bu kadar tlorans tanımazlardı. Yani sorularınıza cevap vermezler.

  8. hocam günahımı unutmak icın ne yapmalıym böyle giderse kafayı yicem bende herkes gibi huzurlu bir yuvam olsun istiyorum. bende gülmek evlatlarıma verimlı olmak istiyorm bu günahı hafızamdan silemem mi

    1. Sen ve sizin gibiler takıntılı insanlarsınız. Doktora gidip verilecek olan ilacı kullanacaksın. Başka çaren yok.

  9. bu konuyu artk kapatıyorm hocam bir insan tevbe ettikten sonra eskisi gibi iffetli olabilir mi kur’anda vadedilen müjdelere nail olabilir mi?
    hocam cok üzülüyorm artk ALLAHU Tealanın iffetli kulu olamam degilmi okudukca hadislerı böyle kul olamadm die cok üzülüyorm

    1. Bir insan tövbe ettikten sonra evliya bile olur. Kuranda müminler için vaadedilen müjlere nail olur.
      Üzülmen Allahın rahmetindendir. Esas üzülmemekten korkmalısın.

  10. ALLAH Ne muradınız varsa versn hocam hem bu dünyada hemde ahirette esiniz coluk cocugunuzla ALLAH Korusun hocam asla iyi bir kul olmak icin çaba gösterecegm keske bu durumda olmasaydm saoln

    1. Allahu teala seni ve aile fertlerini sıratı müstekîm üzere kılsın dünya ve ahiret mutluluğuna erdirsin. Pişmanlık Allahın lütfudur. Günah işlemeyip gurur ve kibirli olmaktan günah işleyip pişman olup utanmak daha hayırlı ve üstündür.

  11. kusura bakmayn hocam hakkınızı helal edin ben sadece tek bi sorunun cevabını almak istemistm tevbem kabul olduysa ahırette bu gunahtan azap görmem deglmi die

    1. Hangi günaha tövbe ettiyseniz o günahınız silinir ve Allahu teala o günahtan dolayı sizi hesaba çekmez ve o günahtan dolayı cehennemde azap etmez.. Anladınız mı?!
      Tabi bir tek şartı var bunun. O tövbesini ettiğiniz günahı bir daha işlemeyeceksiniz.

Bir Cevap Yazın