ALLAH’tan Başkaları Adına Yapılan Yeminin Hükmü

Allah’tan başkaları adına yapılan yeminin hükmü konusunda
âlimler değişik görüştedirler. İbn Dakîki’l-îyd’in ifadesine göre; hüküm, yemin edi­len şeyin durumuna göre değişir:

a) Eğer adına yemin edilen şey putlar gibi ta’zimi küfrü gerektiren bir şeyse bunlar adına yemin haramdır. Yeminde bu şeylerin ta’zimini kast etmek ise küfürdür. Ta’zim kastedilmiyorsa haramdır. Bunda âlimler mütte­fiktirler.

b) Adına yemin edilen şeyin ta’zimi küfrü gerektirmiyorsa bu yeminin haram mı yoksa mekruh mu olduğunda ihtilâf vardır.[37]

Bu tür yeminler konusunda Mâlikî ve Hanbelîler’in iki görüşü vardır. Bir görüşe göre haram, diğerine göre mekruhtur. Ama Hanbelîlerde meşhur olan görüş bunların haram oluşudur.

Şâfiîlerin cumhuruna göre; tenzîhen mekruhtur.

Hâdivîlere göre; adına yemin ettiği şeyi azamet yönünden ALLAH’a bir tutmazsa veya yemin eden kişi küfrü ya da fıskı mutazammın değilse yemin caizdir.[38]

Aliyyü’l-Kârî; ALLAH’ın isimleri ve sıfatlarının dışında bir şeyle yemin etmenin mekruh olduğunu, bu konuda Peygamberin, Kabe’nin, meleklerin, emanet, hayat ve ruhun eşit olduğunu söyler.[39]

Üzerinde durduğumuz konuda Hanefî âlimlerinden iki görüş vardır.
Ba­zılarına göre, ALLAH’tan başkaları adına yemin etmek mehruhtur. Aliyyü’l-Kârî bu görüşü paylaşanlardandır. Çoğunluğuna göre ise ALLAH’tan başkası adına yemin etmek mekruh değildir.
Zeylaî; ALLAH’tan başkasına yapılan ye­minin meşru olup bunun aslında yemin değil, cezanın şarta bağlanması ol­duğunu söyler. Ancak, fakihler cezanın şarta bağlanmasına yemin demişler­dir. Çünkü bir işi yapmaya teşvik veya bir işten men etmek için ALLAH adına edilen yeminin manası bunda da vardır. ALLAH’a yemin etmek İse mukruh değildir.

Hanefîler; ALLAH’tan başkasına yemini nehyeden hadisin bir şarta bağ­lanmayan yeminle ilgili olduğunu söylerler. Çünkü bir şeye bağlı olmadan edilen yeminde, yemin edileni ta’zim vardır. Bu da ittifakla mekruhtur.[40]

Yemin; ALLAH’ın ismi, (Vallahi, billahi, tallahi, tillahi) veya esmaül-Hüsna ile veya âdet haline gelmişse zatî sıfatlarından bi­ri ile edilir.[41]

KAYNAKLAR:
[37] Ibn Dakîki’1-İyd, Umdetu’l-Ahkâm, IV, 144-145.

[38] Neylü’l-Evtâr, VIII,358; Avnu’l-Ma’bud, III, 312.

[39] Aliyyü’1-Kârî, Mirkat, III, 554.

[40] İbn-i Âbidin, Reddü’l-Muhtâr, (Mısır 1966), III; 705.

[41] Sünen-i Ebu Davud Terceme ve Şerhi, Şamil Yayınevi: 12/186-189.

NOT: Bu yazının alıntı adresi:
 http://www.ilimdunyasi.com/suneni-ebu-davud/babalarin-adi-ile-yemin-etmek-mekruhtur/?imode